KARAMAN
Karaman ilinin eski ismi Larende’dir. Şehir Selçukluların elinde iken
islamlaşmıştır.
Karamanoğulları Beyliğinin kuruluşu temellerini atan Nure sufi’nin oğlu Karaman
Bey’in Karamanoğlu Beyliğini teşkilatlandırması ve beylik haline getirmesi ile
Karamanoğulları güçlenmeye ve sınırlarını genişletmeye başlamışlardır.
Karamanoğlu Beyliğinin kurucusu Karaman Bey’den dolayı Laranda (Larende) olan
şehir 1256 yılında Karaman adını almıştır. Bu tarihten itibaren de Karaman
olarak devam etmektedir.
KARAMAN'IN TARİHÇESİ
Karaman kentinin ilk kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemekle beraber yapılan
arkeolojik kazılar neticesinde, önemli bir yerleşim bölgesi, ticaret ve kültür
merkezi olduğuna dair belgeler bulunmuştur.
Karaman ve çevresinin M.Ö.8000 yıllarında yerleşik iskana sahip olduğu ortaya
konulmuştur. İl; Hititler zamanında bir askeri ve ticaret merkezi olmuş daha
sonra Firigya ve Lidya’lıların egemenliğine geçmiş, M.Ö.322 de Yunan Kralı
Perdikkos ve Filippos’un işgaline ve talanına uğramıştır.
Karamanoğulları Anadolu Selçuklu Devletinin zayıflamasından ve yıkılmasından
sonra bağımsızlıklarını ilan edip Karamanoğlu Devletini kurmuşlardır.
Karamanoğulları OĞUZ’ların SALUR boyuna mensuptur. 24.Oğuz boyu şunlardır. 1.Kayı
2.Bayat 3.Alkaevli 4.Karaevli 5.Yazır 6.Döğer 7.Dondurga 8.Yaparlı 9.Avşar 10.Kızık
11.Beğdili 12.Karkın 13.Bayındır 14.Biçene 15.Çavuldur 16.Çepni 17.Salur l8.Eymür
l9.Alayuntlu 20.Üreğir 21.Iğdiz 22.Büğdüz 23.Yuva 24.Kınık. Bu 24 boy 6 ata da
birleşir. 1.Günhan 2.Ayhan 3.Yıldızhan 4.Gökhan 5.Dağhan 6.Denizhan. Şehir
Klasik dönemlerde LARENDE Olarak bilinir. Larende, 1256 da Karamanoğulları
devletinin başkenti olmuştur. Larende, Cumhuriyet Döneminde KARAMAN adını
almıştır.
Karamanoğlu Mehmet bey Konya civarında Moğollarla yaptığı savaşı kazanarak
Konya’yı moğal işgalinden kurtarmış ve Karamanoğlu Devletinin başkenti
yapmıştır. O tarihlerde Anadolu Selçuklularının resmi dili Arapça, edebiyat dili
Farsça idi. Yönetenlerle yönetilenler arasında dil konusunda büyük farklılıklar
meydana gelmişti. Dil farkı büyük reaksiyonlar doğurdu. Hacı Bektaş Veli, Tapduk
Emre, Yunus Emre, Aşık Paşa, Sarı Saltuk ve Karamanoğlu Mehmet Bey başta olmak
üzere daha birçok kültür tarihinin büyük simaları Türk kültür ve medeniyetinin
tahrip edilmekte ve yok edilmekte olduğunu görerek, siyasi ve kültürel taarruza
geçmişlerdir. Karamanoğlu Mehmet Bey Türk Milliyetçilik tarihine altın harflerle
yazılması gereken 13 Mayıs 1277 yılında yayınladığı bir fermanla Türkçe’nin
zaferini sağlamıştır. Bu fermanla “Bu günden sonra hiç kimse sarayda, divanda,
meclislerde ve seyranda Türk dilinden başka dil kullanmaya” diyerek Türkçe’den
başka konuşulan ve yazılan dilleri yasaklamıştır.
Bugün Karaman halkının civar yerleşim bölgelerine nazaran daha düzgün bir lisan
kullanmasını bu fermanda aramak lazımdır.
Karamanoğulları devletinin sınırları, en güçlü olduğu zamanlarda, Karaman,
Konya, Sivas, Kayseri, Niğde, Adana, Antakya, Silifke, Anamur, Mut, Gülnar,
Alanya, Gazipaşa, Antalya, Isparta, Beyşehir’e kadar uzanıyordu.
Karamanlılar kuvvetli düşmanlarının karşısında sarp yerlere bilhassa Toros
dağlarına çekilerek korunurlar ve tehlike geçince tekrar İçel ve Larende
(Karaman) tarafına geçerlerdi. Geçitler vasıtasıyla Konya’ya ulaşan ticaret
kervan yollarını kontrol eden Karamanlılar, Ceneviz, Kıbrıs ve Malta
tacirlerinden aldıkları vergiler ile mühim bir gelir temin ediyorlardı. Lamos,
Silifke, Anamur, Manavgat gibi kendilerine ait limanlardan tahsil ettikleri
gümrük resmi önemli gelirlerdendi. Karamanoğullarının Alaaddin Bey’den itibaren
hedeflerinin gümüş sikkeleri görülmektedir.
Hıristiyan alemi tarafından kutsal sayılan ve antik şehir olarak bilinen DERBE
kenti Avrupalı hıristiyan turistlerin dikkat ve ilgisini çekiyor. (Derbe
Karaman’a bağlı Aşıran köyü yakınlarında yer alır) Hıristiyanların Hz. İsa
Peygamber’den sonra kendilerine dini lider olarak bildikleri MICHAEL Derbe’de
yatmaktadır. Burayı ve MICHAEL’in kabrini ziyaret edenler Hıristiyan inancına
göre kendilerinin hacı oldukları edinilen bilgiler arasındadır. Karaman 15
Haziran 1989 tarihinde Türkiye’nin 70. Vilayeti olmuştur.
Kaynak:www.wowturkey.com